Komünist Dönemden El Yapımı İnterkom Sistemi ve Cordwood PCB Teknolojisi
Platformumuzdaki en çok okunan ve popüler makaleleri görmek için Trendler bölümüne geçebilirsiniz.
Doğu Bloku'nun 1970'ler sonu ve 1980'lerdeki elektronik cihazları, özellikle el yapımı interkom sistemleri, teknik açıdan farklı ve ilgi çekici özellikler taşır. Bu sistemlerde kullanılan baskı devre kartları (PCB) ve bileşen yerleşimi, günümüz standartlarından oldukça farklıdır. En dikkat çekici özelliklerden biri, bileşenlerin iki PCB arasında dikey olarak yerleştirilmesiyle oluşturulan cordwood (kütük) yapısıdır.
Cordwood PCB Nedir?
Cordwood construction, elektronik bileşenlerin (genellikle direnç, kondansatör, transistör gibi) iki paralel PCB arasında, bileşenlerin uçları lehimlenerek dikey şekilde monte edilmesidir. Bu yöntem, bileşen yoğunluğunu artırmak için geliştirilmiş olup, özellikle sınırlı alanlarda avantaj sağlar. Ancak montaj ve tamir açısından zorluklar içerir. Bu teknoloji, 1950'lerde yaygınken, 1970'lerde nadiren kullanılmıştır ve genellikle askeri, uzay ve test ekipmanlarında tercih edilmiştir.
Cordwood yapılar, bileşenlerin mekanik olarak PCB'ye değil, birbirlerine destek olduğu bir düzen sağlar. Bu nedenle, yüksek şok ve G kuvvetlerine dayanıklıdır.
Ayrıca Bakınız
Tarih Kodları ve Bileşenler
Doğu Bloku ürünlerinde bileşenlerin üzerinde tarih kodları yaygın olarak bulunur. Örneğin, bir kondansatörde 1972, diğerinde 1976 tarihleri görülebilir. Bu, cihazların üretim tarihleri hakkında bilgi verir ve parçaların orijinalliğini doğrular. Bu sistemlerde kullanılan parçalar genellikle farklı Doğu Bloku ülkelerinden temin edilmiştir; örneğin Romanya kökenli bileşenler de görülebilir.
Cordwood Teknolojisinin Avantajları ve Dezavantajları
Avantajlar:
Yüksek bileşen yoğunluğu sağlar.
Mekanik dayanıklılığı yüksektir; özellikle yüksek şok ve titreşim ortamlarında güvenilirdir.
Uzay ve askeri uygulamalarda yer tasarrufu için uygundur.
Dezavantajlar:
Montajı karmaşıktır ve özel beceri gerektirir.
Tamiri neredeyse imkansızdır; arıza durumunda genellikle tüm modül değiştirilir.
İki PCB arasında bileşenlerin yerleştirilmesi nedeniyle üretim maliyeti yüksektir.
Kullanım Alanları ve Tarihsel Bağlam
Cordwood PCB teknolojisi, özellikle 1950'lerde yaygınken, 1970'lerde daha çok özel uygulamalarda kullanılmıştır. Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku ülkelerinde, kaynakların kısıtlı olması nedeniyle elektronik cihazlar genellikle mevcut parçalar ve hurdalardan toplanmıştır. Bu da cihazların özgün ve karmaşık yapılarla üretilmesine neden olmuştur.
Bu teknoloji, askeri radar sistemleri, hava-hava füzeleri, uzay roketleri ve test ekipmanlarında tercih edilmiştir. Örneğin, 1971'de hizmete giren CK37 bilgisayarı cordwood yapısına sahipti ve 2007 yılına kadar kullanıldı. Ayrıca, yüksek voltaj dayanımı gereken radar sistemlerinde ve yüksek mekanik dayanıklılık gerektiren uygulamalarda cordwood PCB'ler avantaj sağlamıştır.
İnterkom Sistemi ve Sovyet Kablolu Radyo
Bahsi geçen el yapımı interkom sistemi, ev içi iletişim için kullanılmıştır; örneğin salon ile evin giriş kapısı arasında. Sovyetler Birliği'nde ayrıca "kablolu radyo" adı verilen, radyo frekansı kullanmayan, voltaj kontrollü kablolu yayın sistemleri de vardı. Bu sistemler, hoparlör ve ses kontrolü içeren basit yapılarla çalışıyordu.
Sonuç
Cordwood PCB teknolojisi, yoğunluk ve dayanıklılık avantajları sunmasına rağmen, montaj ve tamir zorlukları nedeniyle yaygınlaşmamıştır. Ancak Doğu Bloku'nun kısıtlı kaynakları ve özel kullanım alanları, bu teknolojinin belirli cihazlarda kullanılmasını sağlamıştır. El yapımı interkom sistemleri gibi cihazlar, bu dönemin teknik ve tarihsel özelliklerini yansıtan önemli örneklerdir.
Kaynaklar:
Reddit r/electronics: My grandpa's handmade intercom system from the communist era (~1980)
