Nokta Matris Yazıcılar İçin Paralelden Seriale Adaptör Tasarımı ve RS232 İletişimi
Platformumuzdaki en çok okunan ve popüler makaleleri görmek için Trendler bölümüne geçebilirsiniz.
Nokta matris yazıcılar, özellikle 1980'ler ve 1990'larda yaygın kullanılan ve genellikle paralel port (Centronics) üzerinden iletişim kuran baskı aygıtlarıdır. Modern bilgisayar sistemlerinde ise seri portlar veya USB gibi farklı arayüzler tercih edildiğinden, bu eski donanımları kullanabilmek için paralelden seriale adaptörler geliştirmek gerekmektedir.
Paralel ve Seri İletişim Arasındaki Farklar
Paralel iletişimde veriler aynı anda birden fazla hat üzerinden aktarılırken, seri iletişimde veriler tek bir hatta ardışık olarak iletilir. Bu nedenle, paralelden seriale dönüştürme işlemi sadece fiziksel bağlantı değil, aynı zamanda veri aktarım protokolü ve zamanlamalarının da uyarlanmasını gerektirir.
Ayrıca Bakınız
IEEE 1284-2000 Standardı
Paralel portlar için tanımlanmış olan IEEE 1284-2000 standardı, paralel iletişim protokolünü ve pin düzenini belirler. Bu standart, paralel portların çeşitli modlarda çalışmasını sağlar ve adaptör tasarımında referans alınabilir.
RS232 Protokolü ve DCE/DTE El Sıkışma Mekanizması
RS232, seri iletişimde yaygın kullanılan bir standarttır. Bu protokolde, cihazlar genellikle DCE (Data Circuit-terminating Equipment) ve DTE (Data Terminal Equipment) olarak sınıflandırılır. Bu iki cihaz tipi arasındaki el sıkışma (handshaking) sinyalleri, veri aktarımının doğru ve senkronize olmasını sağlar.
DTE genellikle bilgisayar veya terminal gibi veri kaynağıdır.
DCE ise modem veya yazıcı gibi veri alıcı cihazdır.
El sıkışma sinyalleri, veri akışını kontrol etmek için kullanılır ve bağlantının stabilitesini artırır.
Adaptör Tasarımında Kullanılan Donanım ve Yazılım
Adaptör tasarımında genellikle mikrodenetleyiciler kullanılır. Reddit paylaşımında belirtildiği üzere, Arduino Nano veya eşdeğer bir mikrodenetleyici tercih edilmiştir. Bu tür mikrodenetleyiciler, USB üzerinden seri haberleşme yapabilen CH340 gibi çiplerle donatılmıştır. Bu sayede:
Paralel port pinlerine uygun şekilde kablolar lehimlenir.
IEEE 1284-2000 standardına uygun bağlantılar sağlanır.
Mikrodenetleyici üzerinde yazılan yazılım ile zamanlama ve protokol uyumu sağlanır.
Bu yöntem, adaptörün hem donanım hem de yazılım açısından özelleştirilmesine olanak tanır.
Paralel Portun Günümüzdeki Yeri ve Endüstriyel Kullanımı
Paralel portlar, kişisel bilgisayarlarda artık nadiren görülse de, endüstriyel kontrol sistemlerinde ve bazı özel uygulamalarda hâlâ kullanılmaktadır. RS232, RS422 ve RS485 gibi seri iletişim protokolleri, endüstriyel otomasyon ve sahne aydınlatma sistemlerinde yaygın olarak tercih edilir. Örneğin:
RS485, sahne aydınlatma sistemlerinde DMX protokolü için kullanılır.
GPIB ile RS232 arasında köprü kurarak Ethernet'e bağlanma gibi özel uygulamalar mevcuttur.
Paralelden Seriale Dönüştürme Alternatifleri
Adaptör tasarlamak yerine, piyasada hazır adaptörler bulunabilir. Ancak, retro donanımlarla uğraşan ve elektronik bilgisi olan kullanıcılar için kendi adaptörünü yapmak hem öğretici hem de kişiselleştirilebilir bir çözümdür.
Bazı kullanıcılar, paralelden USB'ye dönüştürücülerin yaygın olduğunu ancak bu projede özellikle seri port (RS232) tercih edilmesinin, retro hissiyatı ve protokolün öğrenilmesi açısından önemli olduğunu belirtmiştir.
Sonuç
Nokta matris yazıcılar gibi eski teknolojilerle çalışırken, paralel porttan seri porta dönüştürme adaptörleri geliştirmek mümkündür ve bu süreç hem donanım hem de yazılım bilgisi gerektirir. RS232 protokolü ve DCE/DTE el sıkışma mekanizması, veri aktarımının güvenilirliğini sağlar. Arduino gibi mikrodenetleyiciler, bu tür adaptörlerin tasarımında uygun platformlar sunar. Bu sayede, eski yazıcılar modern sistemlerle uyumlu hale getirilebilir ve endüstriyel uygulamalarda da paralel ve seri iletişim protokolleri hakkında derinlemesine bilgi edinilebilir.
"Çoğu kullanıcı USB cihazlarının nasıl çalıştığını bilmez; çünkü bu cihazlar birer ev aleti gibi görülür. Halbuki USB, UART'tan çok daha karmaşık bir protokoldür."
Bu ifade, seri iletişim protokollerinin karmaşıklığını ve öğrenilmesinin önemini vurgular.
